De familienaam “Lievestro” ontstaat aan het begin van de 18e eeuw. Op 15 november 1716 trouwt Teunis Dercks ter Vrugt, zoon van Derk ter Vrugt, met Berentje Wessels (op ‘t) Lievestro, dochter van Wessel Berents Koster op ‘t Lievestro en Berentje Wessels Oldenboom op ‘t Lievestro. Op ‘t Lievestro duidt er op dat Berentje woonachtig was op de boerderij “Lievestro”. Het was in Saksische streken in het oosten van Nederland de gewoonte de familienaam te ontlenen aan de namen van boerenhoeven. De bewoner van het ‘erve Lievestro’ werd aldus Lievestro genoemd

Een andere theorie gaat er van uit dat het erve Lievestro o.a. voorzag in de levering van ‘lijfstro’ voor de bedden en dergelijke van Kasteel Ruurlo of kasteel Bergh te ’s Heerenberg waar deze boerderij aan gelieerd was. De naam zou dan zoveel inhouden als: ‘Levert stro’. Dit mag echter onwaarschijnlijk genoemd worden omdat stro slechts een afvalproduct is van het normale boerenbedrijf. Hoewel het inderdaad het geval mag zijn geweest dat men stro leverde, is het niet waarschijnlijk dat men een boerderij vernoemt naar een afvalproduct. (Deze interpretatie is waarschijnlijk ontstaan omdat “Lievestro” in vroeger tijden vaak op verschillende wijzen werd genoteerd zoals bijvoorbeeld “Lyvenstroy” waarbij de “y” enkel een klankverlengende functie had en dus van “i” “ie”maakte en van “o” dus “oo”.)

De juiste verklaring

De juiste verklaring kregen wij van Henk Lievestro, historicus te Heerlerheide, welke van de hiervoor genoemde verklaringen niet overtuigd was en hier het nodige onderzoek naar heeft verricht.

Zijn onderzoek leverde het volgende op: de naam ‘Lievestro’ is afkomstig van de erve ‘Levenstroet’. Het ’stroot’ of ’stroet’ van ‘Leve’, variant van ‘Lieve’, van ‘Liof’ (= Lief) zoals dat ook voorkomt in de naam ‘Liafwinus’. ‘Stroet’ was een benaming voor een veen waar licht struikgewas op groeide en dat regelmatig onder water kwam te staan. (Vgl. mnd. strôt: “Wald, Buschwerk auf sumpfigem Bodem, sumpfiges Gelände”)1. Een gegeven dat zeker opgang doet voor enkele terreinen in de omgeving van de stamboerderij te Ruurlo. (Zo ligt er in de buurt van de boerderij het “Lievestro-ven”.) Zo verwerd dus ‘Levenstroet’ uiteindelijk tot ‘Lievestro’ en de daarvan afstammende varianten als Lievenstro, Lievestroo, enz.

1 Zie ook: B.H. Slicher van Bath: Mensch en land in de middeleeuwen II (Assen 1944), blz. 272.

De Lievestro’s zijn binnen Nederland nog grotendeels in de regio rond Ruurlo geconcentreerd en degenen welke wij aantroffen buiten deze regio zijn tot heden terug te voeren op voorouders welke uit deze regio afkomstig waren. Emigranten kent de familie ook. Meerdere Lievestro’s zijn naar de USA vertrokken en hebben daar een bestaan opgebouwd. Ook zijn er een aantal naar Australië en Nieuw Zeeland geëmigreerd.

In alle gevallen was er tot op heden een relatie te leggen naar personen uit deze stamboom. De conclusie lijkt dan ook gerechtigd dat alle Lievestro’s (met alle varianten) uit Nederland qua afstamming zijn terug te voeren tot de erve ten Levenstroet.

Hieronder een opsomming van varianten van de naam Lievestro zoals wij die tijdens ons onderzoek tot nu toe zijn tegengekomen:

• Lievestro

• Lievestroo

• Livestro

• Livestroo

• Lievenstroo

In 1994 kwam de naam met zijn varianten 182 keer voor in Nederland waarvan 80% in Gelderland. Tevens kwam de naam ‘Lievestra’ 1 maal en de naam ‘Lieverst’ 19 maal voor.

Het erve ten Levenstroet

het Erve ten Levenstroet werd reeds vermeld in een akte van 27 september 1428 en was toen “leen” van Huis Bergh te ’s Heerenberg. . Ghert van Hacvoerde (Heer van Bergh ) werd op die datum als eigenaar als eerste ingeschreven in het leenregister van huis Bergh

In de omgeving van deze boerderij komt de naam Lievestro enkele malen voor als benaming voor een veld of gebiedje. Zo vinden we er bijvoorbeeld “Lievstro’s Kerkepad”en “’Brander Lievestro” (omdat de ondergrond niet bijster vruchtbaar was, werd hier de vegetatie periodiek afgebrand om tot een meer vruchtbare bodem te komen. ) Dit is nog waarneembaar in die zin dat het veld nu een verhoging vertoont ten opzichte van de omgeving als resultaat van het iedere keer opnieuw beplanten en later weer afbranden waarbij de afgebrande restanten achterbleven.

Verdere informatie

Johan Lievestro bestiert aan de Kempkesdijk no. 1 te Ruurlo Lievestro Software

Bekend van TV is Jan Lievestro. Als automonteur mocht hij in het TV-programma “Blik op de weg” van de AVRO zijn mening geven over diverse van de weg geplukte automobielen.

Archiefburo Lievestro vinden we in Laren (Gld) aan de Hazendiekske 4. Archiefburo Lievestro wordt gerund door Hans Lievestro.

Christiaan Theodoor Lievestro Prize Deze Amerikaanse studenten-prijs werd ingesteld in 2000 door Christiaan T. Lievestro en wordt toegekend aan die student die “the best critical essay in an English senior seminar as judged by a faculty committee” produceert.

W.F. Hermans gebruikt de naam Lievestro in zijn boek “Ruisend gruis” als voornaam voor een van zijn hoofdpersonen.

Lievestro’s in de muziek

Muziek heeft door de jaren heen een grotere of kleinere rol gespeeld in het leven van veel Lievestro’s. Het strijkje “Tot nut en genoegen”, min of meer verbonden aan de klompenfabriek Swift is hier een voorbeeld van.

Betovergrootopa kon niet schrijven

Over schrijfwijzen van namen wil ik hier in het algemeen nog enkele opmerkingen maken. Vaak komen we binnen families meerdere varianten van geslachtsnamen tegen. Eigenlijk laat dit zich vrij simpel verklaren. Natuurlijk kent iedereen wel de populaire verklaring over overgrootopa die de geboorte van zijn kroost uitbundig had gevierd alvorens naar het stadhuis te gaan om de nieuwste telg te laten inschrijven met als gevolg dat de genuttigde alcohol van invloed zou zijn geweest op de ter plekke nieuw ontstane schrijfwijze van zijn achternaam. Bedenk hierbij dat onderwijs in vroeger tijden vaak voorbehouden was aan adellijke of rijke geslachten. Wie de pech had niet tot die categorie te behoren, zoals menig overgrootopa, kon dus vaak niet eens zijn eigen naam schrijven.

Bedenk ook dat de regels van de Nederlands taal nog niet zo heel lang geleden zijn ontstaan. Vaak was men dus in vroeger tijden afhankelijk van het taalgevoel maar ook het karakter van de ambtenaar die de inschrijving in de registers deed. Was ‘t een nuchtere plattelander of een meer hoofse ijdeltuit die graag pronkte met z’n (liefst Frans getinte) taalkunde? En vergeet ook niet dat overgrootopa misschien de neiging had om wel heel erg “plat” te “proaten” waardoor de ambtenaar ‘m misschien wat minder goed verstond.

En misschien was overgrootopa voor de geboorte van de nieuwste telg wel verhuisd naar een andere streek waar andere taalgebruiken heersten (als overgrootopa een wereldreiziger was die naar België verhuisde, dan kon bijvoorbeeld opa Bos maar zo veranderen in Vanderbosche, Venderbosch of als ie wat verder wegging zelfs Dubois). En vaak ook werd de achternaam bepaald door de streek van herkomst. Als opa Bos uit Buren verhuisde naar Veenendaal dan heette ie opeens “van Buren”. Wat zou je bijvoorbeeld denken van een naam als “de Vries”?

Verder onderzoek

Zoals hiervoor beschreven vormt Teunis Dercks ter Vrugt op ‘t Lievestro de stamvader van de familie Lievestro. Gaan we verder terug in de tijd dan komen we in de mannelijke lijn dus terecht bij de naam “ter Vrugt”. Waar mogelijk zal het onderzoek dan ook in die richting worden voortgezet. Een andere onderzoeksoptie is het verder uitpluizen van de boerderijgeschiedenis omdat daarin de (boerderij-) naam “Lievestro” tot in nog vroegere tijden te volgen is. Misschien wordt dan ook meer duidelijk over de aanwezigheid van de “Oldenboom’s” op deze boerderij.

Uiteraard is een genealogisch onderzoek nooit kompleet. Wij zijn dan ook iedereen die ons kan aanvullen of verbeteren (helaas zijn wij ook maar mensen en zullen fouten met enige mate van waarschijnlijkheid dus aanwezig zijn) bijzonder dankbaar voor zijn of haar bijdrage.

Nogmaals: ieder mogelijke aanvulling of correctie is bijzonder welkom. Dus heeft u informatie? Graag!!!

Bron: J. Kerssen en G. Kerssen-Lievestro