De familienaam “Lievestro” ontstaat aan het begin van de 18e eeuw. Op 15 november 1716 trouwt Teunis Dercks ter Vrugt, zoon van Derk ter Vrugt, met Berentje Wessels (op ‘t) Lievestro, dochter van Wessel Berents Koster op ‘t Lievestro en Berentje Wessels Oldenboom op ‘t Lievestro. Op ‘t Lievestro duidt er op dat Berentje woonachtig was op de boerderij “Lievestro”. Het was in Saksische streken in het oosten van Nederland de gewoonte de familienaam te ontlenen aan de namen van boerenhoeven. De bewoner van het ‘erve Lievestro’ werd aldus Lievestro genoemd
Foto uit ‘Elseviers bloemengids in kleur
Over het ontstaan van de boerderijnaam Lievestro doen meerdere theorieën de ronde. Een verklaring welke wel gegeven wordt is dat ze zou afstammen van het plantje ‘Onze Lieve Vrouwe Bedstro’.
Een andere theorie gaat er van uit dat het erve Lievestro o.a. voorzag in de levering van ‘lijfstro’ voor de bedden en dergelijke van Kasteel Ruurlo of kasteel Bergh te ’s Heerenberg waar deze boerderij aan gelieerd was. De naam zou dan zoveel inhouden als: ‘Levert stro’. Dit mag echter onwaarschijnlijk genoemd worden omdat stro slechts een afvalproduct is van het normale boerenbedrijf. Hoewel het inderdaad het geval mag zijn geweest dat men stro leverde, is het niet waarschijnlijk dat men een boerderij vernoemt naar een afvalproduct. (Deze interpretatie is waarschijnlijk ontstaan omdat “Lievestro” in vroeger tijden vaak op verschillende wijzen werd genoteerd zoals bijvoorbeeld “Lyvenstroy” waarbij de “y” enkel een klankverlengende functie had en dus van “i” “ie”maakte en van “o” dus “oo”.)
De juiste verklaring kregen wij van Henk Lievestro, historicus te Heerlerheide, welke van de hiervoor genoemde verklaringen niet overtuigd was en hier het nodige onderzoek naar heeft verricht.
Zijn onderzoek leverde het volgende op: de naam ‘Lievestro’ is afkomstig van de erve ‘Levenstroet’. Het ’stroot’ of ’stroet’ van ‘Leve’, variant van ‘Lieve’, van ‘Liof’ (= Lief) zoals dat ook voorkomt in de naam ‘Liafwinus’. ‘Stroet’ was een benaming voor een veen waar licht struikgewas op groeide en dat regelmatig onder water kwam te staan. (Vgl. mnd. strôt: “Wald, Buschwerk auf sumpfigem Bodem, sumpfiges Gelände”)1. Een gegeven dat zeker opgang doet voor enkele terreinen in de omgeving van de stamboerderij te Ruurlo. (Zo ligt er in de buurt van de boerderij het “Lievestro-ven”.) Zo verwerd dus ‘Levenstroet’ uiteindelijk tot ‘Lievestro’ en de daarvan afstammende varianten als Lievenstro, Lievestroo, enz.
1 Zie ook: B.H. Slicher van Bath: Mensch en land in de middeleeuwen II (Assen 1944), blz. 272.
Gewelf uit de Grote of Lebuinuskerk te Deventer Foto A.J. van der Wal / Rijksdienst voor de monumentenzorg, Zeist
‘Liafwinus’ of ‘Lebuinus’ was een uit Engeland afkomstige prediker. Hij stichtte rond 768 een kerk langs de rivier de IJssel. Later zou hier de plaats Daventre – nu bekend als Deventer – verrijzen (genoemd naar Daventry – de geboorteplaats van Lebuinus – of naar Davo, een medepredikant van Lebuinus). Zo verwerd dus ‘Levenstroet’ uiteindelijk tot ‘Lievestro’ en de daarvan afstammende varianten als Lievenstro, Lievestroo, enz.
De Lievestro’s zijn binnen Nederland nog grotendeels in de regio rond Ruurlo geconcentreerd en degenen welke wij aantroffen buiten deze regio zijn tot heden terug te voeren op voorouders welke uit deze regio afkomstig waren. Emigranten kent de familie ook. Meerdere Lievestro’s zijn naar de USA vertrokken en hebben daar een bestaan opgebouwd. Ook zijn er een aantal naar Australië en Nieuw Zeeland geëmigreerd.
In alle gevallen was er tot op heden een relatie te leggen naar personen uit deze stamboom. De conclusie lijkt dan ook gerechtigd dat alle Lievestro’s (met alle varianten) uit Nederland qua afstamming zijn terug te voeren tot de erve ten Levenstroet.
Hieronder een opsomming van varianten van de naam Lievestro zoals wij die tijdens ons onderzoek tot nu toe zijn tegengekomen:
Lievestro
Lievestroo
Livestro
Livestroo
Lievenstroo
In 1994 kwam de naam met zijn varianten 182 keer voor in Nederland waarvan 80% in Gelderland. Tevens kwam de naam ‘Lievestra’ 1 maal en de naam ‘Lieverst’ 19 maal voor.
het Erve ten Levenstroet werd reeds vermeld in een akte van 27 september 1428 en was toen “leen” van Huis Bergh te ’s Heerenberg. . Ghert van Hacvoerde (Heer van Bergh ) werd op die datum als eigenaar als eerste ingeschreven in het leenregister van huis Bergh
De huidige boerderij aan de Zelhemseweg
Foto: Jos G.A. Kerssen
Aan de Zelhemseweg no. 1 te Ruurlo, op de locatie van het vroegere erve, vinden we tegenwoordig de Boerderij Lievestro. Deze heeft rond 1886 de oude boerderij vervangen. In het verpondingsregister van 1650 stond het vermeld als zijnde eigendom van de familie Bronckhorst. De boerderij die ook bekendstond als ‘Lijvestro’, stond op de lijst van 1771 voor turflevering en op de lijst van 1885 voor spandiensten met paard en wagen. In 1811 woonde op deze boerderij de familie Lievestro welke tot 1889 deze boerderij bewoonde. De nieuwe bewoner werd de familie Vos. Zij bleven tot 1896, waarna de familie Ten Arve er kwam wonen. Deze familie woont nu nog op de boerderij. De eigenaar van de boerderij is thans Staatsbosbeheer. Nog steeds heeft een aantal Lievestro’s een agrarische achtergrond.
In de omgeving van deze boerderij komt de naam Lievestro enkele malen voor als benaming voor een veld of gebiedje. Zo vinden we er bijvoorbeeld “Lievstro’s Kerkepad”en “’Brander Lievestro” (omdat de ondergrond niet bijster vruchtbaar was, werd hier de vegetatie periodiek afgebrand om tot een meer vruchtbare bodem te komen. ) Dit is nog waarneembaar in die zin dat het veld nu een verhoging vertoont ten opzichte van de omgeving als resultaat van het iedere keer opnieuw beplanten en later weer afbranden waarbij de afgebrande restanten achterbleven.
Foto: internetsite van Hotel Lievestro
Hotel Lievestro is nog steeds in Ruurlo te vinden. Dit hotel werd in 1887 gesticht door Reind Lievestro. Tegenwoordig wordt dit hotel gedreven door Arend Jan (Jan) Lievestro (de achterkleinzoon van Reind) en zijn vrouw Johanna Klein Kranenbarg.
In dit hotel vond in 1991 een “Lievestro-dag” plaats. Druk bezocht door allerlei Lievestro’s uit Nederland maar ook van ver daarbuiten.
Johan Lievestro bestiert aan de Kempkesdijk no. 1 te Ruurlo Lievestro Software
Foto uit ‘Ruurlo in oude ansichten’
Ook de klompenfabriek ‘Swift’ werd opgericht door Reind Lievestro, toentertijd eigenaar van Hotel Lievestro. Hij begon de klompenmakerij in 1920 in een gebouwtje achter het hotel. In 1927 verhuisde men naar de eigenlijke klompenfabriek aan de Groenloseweg.
Tijdens de hoogtijdagen van Swift werkten hier 33 personeelsleden. Toen de vraag naar klompen afnam door de opkomst van de schoen werd voorzetting van de activiteiten steeds moeilijker en in 1965 werd de fabriek dan ook gesloten.
Foto: Jos G.A. Kerssen
De naam Swift klinkt echter nog steeds door in de kapsalon ‘Swift – hairfashion’, Dorpsstraat 8, van Anja Lievestro.
Bekend van TV is Jan Lievestro. Als automonteur mocht hij in het TV-programma “Blik op de weg” van de AVRO zijn mening geven over diverse van de weg geplukte automobielen.
Archiefburo Lievestro vinden we in Laren (Gld) aan de Hazendiekske 4. Archiefburo Lievestro wordt gerund door Hans Lievestro.
Christiaan Theodoor Lievestro Prize Deze Amerikaanse studenten-prijs werd ingesteld in 2000 door Christiaan T. Lievestro en wordt toegekend aan die student die “the best critical essay in an English senior seminar as judged by a faculty committee” produceert.
W.F. Hermans gebruikt de naam Lievestro in zijn boek “Ruisend gruis” als voornaam voor een van zijn hoofdpersonen.
Muziek heeft door de jaren heen een grotere of kleinere rol gespeeld in het leven van veel Lievestro’s. Het strijkje “Tot nut en genoegen”, min of meer verbonden aan de klompenfabriek Swift is hier een voorbeeld van.
Rob Lievestro, links op de foto. Foto van internetsite
Thorn in Limburg is de huidige residentie van Fluitenbouwer Rob Lievestro (25-8-1961) Rob komt oorspronkelijk uit de Achterhoek en studeerde fluit aan het conservatorium in Arnhem.
Behalve fluitist is hij ook fluitbouwer. Eerder speelde hij in de folkgroep Twickel. Lievestro woonde voorheen in Grollo en zong ook in het Drents samen met Henk Lanting in het Duo Lanting en Lievestro. In 2000 is het duo gestopt
Stefan Lievestro. Foto van internetsite
Verreweg de bekendste muzikale Lievestro is echter wel Stefan Lievestro. Na een Cum Laude afgeronde conservatorium-opleiding speelt Stefan anno 2004 met grote internationale Jazz-musici van over de hele wereld.
Over schrijfwijzen van namen wil ik hier in het algemeen nog enkele opmerkingen maken. Vaak komen we binnen families meerdere varianten van geslachtsnamen tegen. Eigenlijk laat dit zich vrij simpel verklaren. Natuurlijk kent iedereen wel de populaire verklaring over overgrootopa die de geboorte van zijn kroost uitbundig had gevierd alvorens naar het stadhuis te gaan om de nieuwste telg te laten inschrijven met als gevolg dat de genuttigde alcohol van invloed zou zijn geweest op de ter plekke nieuw ontstane schrijfwijze van zijn achternaam. Bedenk hierbij dat onderwijs in vroeger tijden vaak voorbehouden was aan adellijke of rijke geslachten. Wie de pech had niet tot die categorie te behoren, zoals menig overgrootopa, kon dus vaak niet eens zijn eigen naam schrijven.
Bedenk ook dat de regels van de Nederlands taal nog niet zo heel lang geleden zijn ontstaan. Vaak was men dus in vroeger tijden afhankelijk van het taalgevoel maar ook het karakter van de ambtenaar die de inschrijving in de registers deed. Was ‘t een nuchtere plattelander of een meer hoofse ijdeltuit die graag pronkte met z’n (liefst Frans getinte) taalkunde? En vergeet ook niet dat overgrootopa misschien de neiging had om wel heel erg “plat” te “proaten” waardoor de ambtenaar ‘m misschien wat minder goed verstond.
En misschien was overgrootopa voor de geboorte van de nieuwste telg wel verhuisd naar een andere streek waar andere taalgebruiken heersten (als overgrootopa een wereldreiziger was die naar België verhuisde, dan kon bijvoorbeeld opa Bos maar zo veranderen in Vanderbosche, Venderbosch of als ie wat verder wegging zelfs Dubois). En vaak ook werd de achternaam bepaald door de streek van herkomst. Als opa Bos uit Buren verhuisde naar Veenendaal dan heette ie opeens “van Buren”. Wat zou je bijvoorbeeld denken van een naam als “de Vries”?
Zoals hiervoor beschreven vormt Teunis Dercks ter Vrugt op ‘t Lievestro de stamvader van de familie Lievestro. Gaan we verder terug in de tijd dan komen we in de mannelijke lijn dus terecht bij de naam “ter Vrugt”. Waar mogelijk zal het onderzoek dan ook in die richting worden voortgezet. Een andere onderzoeksoptie is het verder uitpluizen van de boerderijgeschiedenis omdat daarin de (boerderij-) naam “Lievestro” tot in nog vroegere tijden te volgen is. Misschien wordt dan ook meer duidelijk over de aanwezigheid van de “Oldenboom’s” op deze boerderij.
Uiteraard is een genealogisch onderzoek nooit kompleet. Wij zijn dan ook iedereen die ons kan aanvullen of verbeteren (helaas zijn wij ook maar mensen en zullen fouten met enige mate van waarschijnlijkheid dus aanwezig zijn) bijzonder dankbaar voor zijn of haar bijdrage.
Nogmaals: ieder mogelijke aanvulling of correctie is bijzonder welkom. Dus heeft u informatie? Graag!!!
Bron: J. Kerssen en G. Kerssen-Lievestro